Merhaba, web sitemizin içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için Web sitemize kayıt olmalı ya da giriş yapmalısınız. Üye olmayanlar forumumuzda hiçbir şekilde aktivite uygulayamaz; Konu açamaz, Mesaj yazamaz, Eklenti indiremez, Özel mesajlasamaz. Web sitemize üye olmak tamamen ücretsizdir.

Türkiye’deki Denizlerin İsmi Nereden Geliyor?

Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrili ve dört farklı denize ulaşımı var. Akdeniz, Karadeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi; bugün olduğu gibi tarih boyunca da burada yaşamış medeniyetler tarafından önemsenmiş ve...

Başlatan Asrevya, 03 Eylül 2022, 11:36:12

« önceki - sonraki »

0 Üyeler ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

03 Eylül 2022, 11:36:12 Son düzenlenme: 03 Eylül 2022, 13:58:29 Kerem

Türkiye’deki Denizlerin İsmi Nereden Geliyor?


Türkiye'nin üç tarafı denizlerle çevrili ve dört farklı denize ulaşımı var. Akdeniz, Karadeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi; bugün olduğu gibi tarih boyunca da burada yaşamış medeniyetler tarafından önemsenmiş ve isimlendirilmiştir.


Türkiye'deki denizler ve adları:

Akdeniz
Karadeniz
Ege Denizi
Marmara Denizi


Batıdaki deniz: Akdeniz

İngilizce Mediterranean Sea
Latince Mediterraneustan
Yunanca Mesogeios
Arapça El Bahre-l Ebyedu'l-Mutavassit
Osmanlı döneminde Farsça Bahr-i Sefid
Romalılar tarafından verilen ad Mare Nostrum

Akdeniz'in pek çok farklı ülkeye kıyısı olduğu ve bu ülkelerin okyanusa açılan kapısı olduğu için birçok farklı kültür tarafından benimsenerek özel adlara sahip olmuştur. Arapça Akdeniz karşılığı olan El Bahre-l Ebyedu'l-Mutavassit ortada yer alan beyaz deniz demektir. Romalılar tarafından Akdeniz'e verilen ad olan Mare Nostrum ise bizim deniz anlamına gelmektedir.

Gelelim Bahr-i Sefid ve Akdeniz adlarına. Eski Türkler için mavi renk doğuyu, ak yani beyaz renk batıyı, kırmızı renk güneyi ve kara yani siyah renk kuzeyi sembolize ederdi. Eski dönemde Ege ve Akdeniz tek bir deniz olarak görüldüğü için bu denize Osmanlı döneminde yine Akdeniz anlamına gelen Bahr-i Sefid denilmiştir ve bu Türkçemizde Akdeniz olarak kalmıştır.


Kuzeydeki deniz: Karadeniz

İngilizce Black Sea
İlk yazılı kaynaktaki adı Ahşena
Yunanca Pelagos o Pontikon ve Pontus Euxinus
Romalılarda Latince Mare Euxinum, Mare Sarmaticum ve Pontus Tauricus
Orta Çağ Araplarda Bizans Denizi, Trabzon Denizi, Slav Denizi ve Pontus Denizi
Marco Polo tarafından verilen ad Yunan Denizi
Osmanlı döneminde Farsça Bahr-i Siyah
14. yüzyıldan sonra Karadeniz

Hırçın dalgalarıyla kıyıdan bakanları bile büyüleyen Karadeniz'in Yunanca ismi, Yunan mitolojisinden geliyor. Bu deniz, Yunan mitolojisinde yeryüzü tanrısı olan Gaia'nın oğlu olan denizler tanrısı Pontus'un adı ile anılmıştır. Pontus Axeinus adı aynı zamanda misafirperver olmayan deniz anlamına da gelmektedir.

Bahr-i Siyah ve Karadeniz adı ise tıpkı Akdeniz ve Bahr-i Sefid adlarında olduğu gibi eski Türklerdeki yöne göre renk sembolizasyonundan gelmektedir. Yaklaşık olarak 14. yüzyıldan sonra Karadeniz adı batı dillerinde de yaygınlanmış ve bugün İngilizce Black Sea olarak anılmaya başlamıştır.


Adalar denizi: Ege Denizi

İngilizce Aegean Sea
Yunanca Aigaíon Pélagos
Osmanlı döneminde Adalar Denizi ve Adalar Arası

Ege Denizi'nin adı, Yunan mitolojisindeki karakterlerden biri olan Aegeus'dan gelmektedir. Hikayesi ise şöyledir, oğlu öldürülen Girit Kralı Minos, yarı insan yarı boğa olan Minotaur'a kurbanlar verilmesini ister. Atina Kralı Aegeus, buna izin vermez ve oğlunu Minotaur'u öldürmek için gönderir. Görevi başarıyla tamamlayan oğul, dönerken yanlışlıkla siyah bayrak çeker. Siyah bayrağı gören Aegeus oğlunun başarısız olduğunu düşünerek kendini denize atar ve o günden sonra burası Aegeus Denizi olarak anılır.

Ege Denizi ile 1081 yılında tanışan Türkler için bu deniz ve Akdeniz bir bütün olduğu için özel bir ad konulmamıştır. Ancak Piri Reis'in 1519 tarihli Kitab-ı Bahriye isimli eserine baktığımız zaman burası için Adalar Denizi dendiğini görüyoruz. Aynı şekilde Katip Çelebi'nin 1656 tarihli Tuhfetü'l-Kibar Fi Esfari'l-Bihar isimli eserinde de burası için Adalar Arası dendiğini görüyoruz.


Adadan adını alan deniz: Marmara Denizi

İngilizce Marmara Sea
Yunanca Propontis

Marmara Denizi'ne Yunanlılar tarafından verilen isim olan Propontis, pro ve pontis kelimelerinin birleşimden oluşuyor. Pro önce, pontus ise deniz anlamına gelmektedir. Marmara Denizi'ni kullanarak Karadeniz'e açıldıkları için bu adı verdikleri düşünülüyor.

Marmara Denizi adı ise yine Yunanca mermer anlamına gelen Mármaron kelimesinden gelmektedir. Ancak Mármaron deniz için değil, buradaki ada için kullanılan addır. Yani ilk olarak bugün Balıkesir'e bağlı olan Marmara Adası'nın ismi verilmiş, daha sonra bu ismi Marmara Denizi olarak kullanılmaya başlamıştır.

Türkiye'nin etrafındaki denizlerin yani Akdeniz, Karadeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi'nin adları nereden geliyor sorusunu yanıtladık ve bu isimlerin tarihsel yolculuğundan bahsettik. Anlattıklarımız yalnızca binlerce yıl öncesinden bugüne kalan hikayelerdir. Belki de daha bize ulaşamadan yok olmuş nice hikaye vardır.

Yeniçağ
Değeri Değere Değen Kavrar...

Benzer Konular (5)